Sunucu kiralarken teknik özellikleri dikkatle karşılaştırır, sözleşmeyi ise genellikle okumadan onaylarız. Oysa bir arıza yaşandığında elinizdeki tek dayanak sözleşmedir — ve orada yazmayan hiçbir taahhüt geçerli değildir.
Bu yazı, fiziksel sunucu kiralarken sözleşmede aranması gereken maddeleri ele alıyor.
1. Hizmet Kapsamı: Kim Neyi Yapıyor?
En temel ve en çok belirsiz bırakılan madde budur. Netleştirilmesi gerekenler:
| Katman | Kimin sorumluluğunda? |
|---|---|
| Veri merkezi altyapısı (güç, soğutma, ağ) | Sağlayıcı |
| Donanım arızası ve parça değişimi | Sağlayıcı (kiralamada) |
| İşletim sistemi kurulumu | Değişken — netleştirin |
| İşletim sistemi güncellemeleri | Yönetimli pakette sağlayıcı, değilse siz |
| Uygulama ve yapılandırma | Siz |
| Yedekleme | Değişken — netleştirin |
| Güvenlik | Katmana göre bölünür |
"Yönetimli" ifadesinin kapsamı sağlayıcıya göre çok değişir. Bir sağlayıcıda yalnızca işletim sistemi yamalarını, diğerinde uygulama desteğini de kapsayabilir. Kapsamı yazılı olarak isteyin.
2. SLA: Yüzdeyi Süreye Çevirin
Çalışma süresi taahhütleri yüzde olarak sunulur ve bu yüzdeler yanıltıcı biçimde yakın görünür. Yıllık kesintiye çevirdiğinizde fark netleşir:
| Taahhüt | Yıllık izin verilen kesinti |
|---|---|
| %99 | Yaklaşık 3,65 gün |
| %99,9 | Yaklaşık 8,8 saat |
| %99,99 | Yaklaşık 53 dakika |
SLA'da Asıl Bakılacaklar
- Neyi kapsıyor? Taahhüt genellikle veri merkezi altyapısını kapsar; sunucu donanımını veya sizin işletim sisteminizi kapsamayabilir. Kapsam dışı kalemleri netleştirin.
- Planlı bakımlar dahil mi? Çoğu SLA planlı bakım pencerelerini hesaba katmaz. Yılda dört planlı bakım, taahhüdü bozmadan gerçekleşebilir.
- Nasıl ölçülüyor? Kesinti süresini kim, nasıl ölçüyor? Sizin izleme verileriniz kabul ediliyor mu?
- İhlal nasıl bildirilir? Otomatik mi uygulanıyor, yoksa siz mi talep etmelisiniz? Talep süresi var mı?
3. Müdahale Süresi Taahhüdü
Bu, SLA yüzdesinden daha pratik bir maddedir çünkü kesinti sürenizi doğrudan belirler.
"En kısa sürede" ölçülebilir bir taahhüt değildir. Aranması gerekenler:
- Destek talebine ilk yanıt süresi
- Donanım arızasında parça değişimine başlama süresi
- Mesai dışı ve hafta sonu farklı mı?
- Yerinde 7/24 teknik personel var mı?
- Yedek parça stoğu tesiste mi tutuluyor?
Son iki madde, gece yarısı arızalanan bir diskin ne zaman değişeceğini belirleyen gerçek faktörlerdir — kağıt üzerindeki tüm yedeklilik iddialarından daha somut.
4. Veri Sahipliği ve Erişim
Sözleşmede net olması gerekenler:
- Veri size aittir ve istediğiniz zaman tam kopyasını alabilirsiniz.
- Sözleşme sonunda verinizi ne kadar süre alabilirsiniz? Bu süre dolduktan sonra veri ne yapılıyor?
- Ödeme gecikmesinde hizmet askıya alındığında veriye erişim mümkün mü? Ne kadar süre saklanıyor?
- Veri imhası nasıl yapılıyor? Sunucuyu iade ettiğinizde diskler güvenli biçimde siliniyor mu, bunun bir belgesi veriliyor mu?
Üçüncü madde özellikle önemlidir: bir fatura sorunu yüzünden verinize erişememek, çözülmesi gereken idari bir sorunun ticari bir felakete dönüşmesi demektir.
5. Taahhüt Süresi ve Fiyat
- Yenileme fiyatı ne? İlk dönem indirimli fiyatlar yaygındır. Asıl önemli olan yenileme bedelidir ve satın almadan önce öğrenilmelidir.
- Fiyat artışı nasıl bildiriliyor? Kaç gün önceden haber veriliyor? Artışı kabul etmezseniz cezasız çıkış hakkınız var mı?
- Erken fesih cezası ne? Uzun taahhütlerde bu madde belirleyici olabilir.
- Yükseltme/küçültme mümkün mü? Taahhüt süresi içinde paketi değiştirebiliyor musunuz?
6. Çıkış Koşulları
Satın alırken sorulması tuhaf gelen ama en çok işe yarayacak madde budur.
Netleştirin: fesih bildirimi kaç gün önceden yapılmalı? Yıllık ödemede kalan süre iade ediliyor mu? Verinizin tam yedeğini taşınabilir bir formatta alabiliyor musunuz? IP adreslerini taşıyabiliyor musunuz (genellikle hayır — geçiş planınızda bunu hesaba katın)?
Kolay çıkış, sağlayıcının kendine güvendiğinin işaretidir. Zor çıkış ise sizi memnun olmadığınız bir hizmete bağlar.
7. Ek Maddeler
- Kabul edilebilir kullanım politikası. Hangi kullanımlar yasak? İhlal durumunda uyarı mı geliyor, doğrudan askı mı?
- Kötüye kullanım bildirimleri. Sunucunuz hakkında bir şikayet geldiğinde süreç nasıl işliyor? Savunma hakkınız ve süre veriliyor mu?
- DDoS politikası. Saldırı anında trafik filtreleniyor mu, yoksa sunucunuz kapatılıyor mu? Bu, saldırı anında öğrenilmemesi gereken bir bilgidir.
- Bakım penceresi bildirimi. Planlı bakımlar kaç gün önceden duyuruluyor?
- Sorumluluk sınırı. Sağlayıcının tazminat üst sınırı nedir? Genellikle o ayki hizmet bedeliyle sınırlıdır ve iş kaybınızı karşılamaz.
SLA Tazminatı Hakkında Gerçekçi Olmak
SLA ihlalinde ödenen tazminat genellikle o ayki hizmet bedelinin bir bölümüdür. Bu tutar, sekiz saatlik bir kesintide yaşadığınız gelir kaybını karşılamaz.
Bu yüzden SLA'yı bir sigorta olarak değil, sağlayıcının kendine koyduğu bir standart olarak okuyun. Asıl değeri, sağlayıcının hizmeti ne kadar ciddiye aldığını göstermesindedir — tazminat miktarında değil.
Gerçek koruma sözleşmede değil mimaride bulunur: yedeklilik, yedekleme ve kurtarma planı.
Sonuç
Sözleşme okumak, arıza yaşanana kadar gereksiz görünen ama yaşandığında elinizdeki tek dayanak olan bir iştir. En kritik dört madde şudur: hizmet kapsamının net tanımı, müdahale süresi taahhüdü, veriye erişim koşulları ve çıkış maddesi. SLA yüzdesine takılmak yerine bu dördünü netleştirin — özellikle "yönetimli" ifadesinin tam olarak neyi kapsadığını yazılı isteyin. Ve unutmayın: SLA tazminatı bir sigorta değildir; gerçek koruma kendi yedekleme ve kurtarma planınızdadır.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
%99,9 SLA yeterli mi?
Yılda yaklaşık dokuz saatlik kesintiye izin verir. Bu sürenin sizin için ne ifade ettiğini hesaplayın — kurumsal bir tanıtım sitesinde kabul edilebilirken, aktif bir e-ticaret sitesinde ciddi bir gelir kaybıdır. Ayrıca planlı bakımların bu hesaba dahil olup olmadığını mutlaka sorun.
"Yönetimli sunucu" tam olarak ne demek?
Sağlayıcıya göre değişir ve bu belirsizlik en çok sorun çıkaran noktadır. Bazılarında yalnızca işletim sistemi yamaları, bazılarında izleme ve yedekleme de dahildir. Kapsamı madde madde yazılı olarak isteyin.
SLA ihlalinde ne kadar tazminat alırım?
Genellikle o ayki hizmet bedelinin bir bölümü. Bu, iş kaybınızı karşılamaz. SLA'yı tazminat beklentisiyle değil, sağlayıcının koyduğu standardın göstergesi olarak okuyun.
Çıkış koşullarını neden satın alırken sormalıyım?
Çünkü ayrılmaya karar verdiğinizde pazarlık gücünüz kalmaz. Veri taşınabilirliği, fesih bildirimi süresi ve iade koşulları o an sizi bağlar. Ayrıca kolay çıkış sunan bir sağlayıcı, hizmetine güveniyor demektir.
