Yeni sunucu teslim edildi, kurulum yapıldı ve hemen üretime alındı. Üç hafta sonra bir bellek modülü arızalandı ve sistem çöktü. O modül aslında ilk günden hatalıydı — kimse bakmadı.
Bu yazı, yeni donanımı üretime almadan önce yapılan testleri ele alıyor.
Neden Test Etmeli?
Donanım arızaları rastgele dağılmaz:
- Erken arızalar ilk günlerde yoğunlaşır.
- Sonra uzun bir kararlı dönem gelir.
- Ömrün sonunda arıza yeniden artar.
Birinci madde tüm kabul testinin gerekçesidir: üretim hatası taşıyan bileşenler genellikle ilk çalışma günlerinde arızalanır — bu dönemi kasıtlı olarak yükle geçirmek, arızayı üretim verisi üzerinde değil test sırasında yaşamanızı sağlar.
Bu eğri sektörde iyi bilinir ve donanım tedarikçileri de bu nedenle yakma testi uygular.
Ancak nakliye sırasında oluşan hasarlar tedarikçi testinden sonra gerçekleşir; kendi testiniz onu yakalar.
Teslim Anı Kontrolleri
| Kontrol | Ne aranır |
|---|---|
| Fiziksel hasar | Ezik, çizik, gevşek parça |
| Yapılandırma doğruluğu | Sipariş edilen donanım mı? |
| Seri numaraları | Envantere kaydedin |
| Garanti başlangıcı | Tarihi doğrulayın |
İkinci satır şaşırtıcı sıklıkta sorun çıkarır: sipariş edilen bellek miktarı, disk sayısı veya işlemci modeli teslim edilenden farklı olabilir — bunu üretime aldıktan aylar sonra fark etmek, düzeltmeyi imkânsız kılar.
Yönetim arayüzünden alınan donanım envanteri, siparişle satır satır karşılaştırılmalıdır.
Dördüncü satır ise ileride önem kazanır. Garanti başlangıcı sevkiyat tarihinden itibaren işlemeye başlamış olabilir.
Bellek Testi
En kritik ve en uzun testtir:
- Tam bellek testi çalıştırın.
- Birden fazla geçiş yapın.
- Saatlerce sürmesine izin verin.
- Hata sayısı sıfır olmalı.
Dördüncü madde tavizsizdir: bellek testinde tek bir hata bile kabul edilemez — hata düzeltmeli bellek onu düzeltebilir ama bu, modülün bozulmaya başladığının işaretidir.
Bu modül üretime alınırsa, birkaç ay içinde düzeltilemeyen hataya dönüşür.
İkinci madde ise bazı hataların ancak belirli desenlerde ortaya çıkmasındandır. Tek geçiş yeterli değildir.
Test süresi bellek miktarına göre uzar; büyük bellekli sunucularda gece boyunca çalıştırılmalıdır.
Disk Testi
- Sağlık verilerini okuyun.
- Yüzey taraması yapın.
- Yazma-okuma testi çalıştırın.
- Çalışma saatini kontrol edin.
Dördüncü madde yeni donanımda beklenmedik bir bulgu verebilir: yeni olması gereken bir diskin binlerce saat çalışma geçmişi göstermesi, o diskin daha önce kullanılmış olduğu anlamına gelir.
Bu, iade edilmiş veya test amaçlı kullanılmış donanımın satılması durumunda ortaya çıkar.
İkinci madde ise gizli bozuk sektörleri bulur ve tüm diski kapsayacak şekilde yapılmalıdır.
RAID dizisi kurulmadan önce her disk tek tek test edilmelidir; dizi kurulduktan sonra bireysel sorunlar maskelenebilir.
Yük Testi
| Test | Süre |
|---|---|
| İşlemci tam yük | En az birkaç saat |
| Disk yoğun yazma | Birkaç saat |
| Ağ doygunluğu | Birkaç saat |
| Karışık yük | Uzun süre |
Dördüncü satır en gerçekçi testtir ve genellikle atlanır: bileşenleri tek tek zorlamak yerine hepsini aynı anda çalıştırmak, soğutma ve güç kaynağı sınırlarını da test eder — tek başına sorunsuz çalışan bileşenler birlikte çalışırken ısınabilir.
Bu test sırasında sıcaklık değerleri sürekli izlenmelidir.
Birinci satırda ise sıcaklık kritiktir. İşlemci tam yükte hedef sıcaklığı aşmamalı ve hız düşürmeye girmemelidir.
Test Sırasında İzlenecekler
- Sıcaklık değerleri.
- Fan hızları.
- Güç tüketimi.
- Donanım olay günlüğü.
- Düzeltilebilir hata sayaçları.
Beşinci madde en değerli erken uyarıdır: düzeltilebilir bellek hataları sistemi hiç etkilemez ve görünmez, ama sayaçları düzenli artıyorsa o modül birkaç ay içinde kalıcı hata verecek demektir.
Bu sayaçlar yönetim arayüzünden okunur ve test sonunda kontrol edilmelidir.
Dördüncü madde ise tüm olayları toplar. Test sırasında oluşan her donanım uyarısı burada görünür.
Birinci madde ise ortam koşullarını da doğrular. Sunucu doğru çalışıyor ama kabin havalandırması yetersizse sıcaklık yine yükselir.
Ağ ve Yedeklilik Testi
- Her ağ portunu ayrı test edin.
- Bağlantı toplama çalışıyor mu?
- Bir kabloyu çekip devretmeyi görün.
- Bir güç kaynağını çekin.
Dördüncü madde en çok atlanan ve en değerli testtir: çift güç kaynaklı bir sunucuda birini fişten çekip sistemin hiç etkilenmediğini görmek, yedekliliğin gerçekten çalıştığının tek kanıtıdır.
Bu test üretimde yapılamaz; kabul aşamasında yapılmalıdır.
Üçüncü madde ise ağ yedekliliği için aynı şeyi yapar. Kablo çekildiğinde bağlantı kesintisiz devam etmelidir.
Birinci madde ise tüm portların çalıştığını doğrular. Kullanılmayan bir port arızalı olabilir ve bu ancak ihtiyaç duyulduğunda anlaşılır.
Test Sonuçlarını Belgelemek
| Kayıt | Neden |
|---|---|
| Test tarihleri ve süreleri | Kapsam kanıtı |
| Sıcaklık ve güç değerleri | Karşılaştırma temeli |
| Performans ölçümleri | Gelecekteki bozulmayı yakalar |
| Firmware sürümleri | Başlangıç durumu |
Üçüncü satır ileride paha biçilmez olur: sunucunun ilk günkü performans ölçümleri kaydedilmişse, iki yıl sonra "yavaşladı mı?" sorusuna kesin cevap verilebilir — kayıt yoksa yalnızca tahmin yürütülür.
Aynı kıyaslama testi bir yıl sonra tekrarlanır ve sonuçlar karşılaştırılır.
İkinci satır ise ortam değişikliklerini yakalar. Sıcaklık zamanla yükseliyorsa toz birikmiş veya fan zayıflamış olabilir.
Ne Zaman Reddetmeli?
- Bellek hatası varsa.
- Disk sağlık uyarısı varsa.
- Sıcaklık sınırı aşılıyorsa.
- Yapılandırma siparişe uymuyorsa.
Bu kararı vermek zordur çünkü gecikme yaratır: arızalı bir bileşeni değiştirtmek günler sürebilir ama üretimde arızalanmasının maliyeti çok daha yüksektir — kabul aşamasındaki bir gecikme, canlı sistemdeki bir kesintiden ucuzdur.
Bu nedenle test sonucu net olmalı ve tereddüt hâlinde değişim istenmelidir.
Sunucu teslim ve kabul süreçlerinde sağlayıcıyla net bir mutabakat gerekir; dedicated sunucu hizmetleri kapsamında teslim öncesi donanım testleri ve yapılandırma doğrulaması yapılır.
Sonuç
Kabul testinin mantığı basittir: üretim hatası taşıyan bileşenler genellikle ilk çalışma günlerinde arızalanır — bu dönemi kasıtlı olarak yükle geçirmek, arızayı üretim verisi üzerinde değil test sırasında yaşamanızı sağlar. Bellek testinde tek bir hata bile kabul etmeyin; hata düzeltmeli bellek onu gizler ama modülün bozulmaya başladığını gösterir. Ve çift güç kaynağından birini fişten çekip sistemin etkilenmediğini görmek, yedekliliğin çalıştığının tek kanıtıdır — bu test üretimde yapılamaz.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
Yeni donanımı test etmek gerçekten gerekli mi?
Evet. Donanım arızaları ilk günlerde yoğunlaşır; üretim hatası taşıyan bileşenler genellikle o dönemde ortaya çıkar. Tedarikçiler de test yapar ama nakliye sırasındaki hasarlar o testten sonra oluşur — kendi testiniz onları yakalar.
Bellek testinde birkaç hata kabul edilebilir mi?
Hayır, tek hata bile kabul edilemez. Hata düzeltmeli bellek o hatayı düzeltir ve sistem etkilenmez, ama bu modülün bozulmaya başladığının işaretidir. Üretime alınırsa birkaç ay içinde düzeltilemeyen hataya dönüşür.
Bileşenleri ayrı ayrı test etmek yeterli mi?
Değil. En gerçekçi test hepsini aynı anda zorlamaktır — bu, soğutma ve güç kaynağı sınırlarını da sınar. Tek başına sorunsuz çalışan bileşenler birlikte çalışırken ısınabilir. Test sırasında sıcaklık ve düzeltilebilir hata sayaçlarını izleyin.
Test sonuçlarını neden kaydetmeliyim?
Özellikle performans ölçümleri ileride paha biçilmez olur. İlk günkü değerler kayıtlıysa iki yıl sonra "yavaşladı mı?" sorusuna kesin cevap verebilirsiniz. Sıcaklık kayıtları da toz birikmesi veya fan zayıflaması gibi zaman içindeki bozulmaları ortaya çıkarır.
